De oorlogsmonumenten in Zeist

Austerlitzseweg, hoek Oude Postweg – Bevrijdingsboom – 16 maart 1946

In de jaarvergadering van de floraliavereniging Austerlitz die eind december 1945 gehouden werd, werd het plan opgevat in Austerlitz een herinneringsboom te planten als dank aan Canada. Gedacht werd aan de plek waar de Austerlitzeweg en de Oude Postweg samen komen. Het perceel waar men de boom wilde planten was eigendom van de gemeente Zeist. Het bestuur vroeg in een brief van 19 december 1945 aan het college van burgemeester en wethouders hiervoor zijn toestemming. De keuze van de boomsoort was niet zo moeilijk: een acer sacharum oftewel een Canadese suikeresdoorn. De keuze lag voor de hand, want de bladvorm, meer bekend als maple leaf, was het embleem dat op de Canadese militaire voertuigen stond en op de Canadese vlag. Nog geen maand later, op 15 januari 1946, kreeg de floraliavereniging de gewenste vergunning.

Austerlitzseweg, hoek Oude Postweg – BevrijdingsboomDe boom ter herinnering aan de Canadese bevrijders werd ‘pas’ op 16 maart geplant. In de begin maart gehouden bestuursvergadering werd die datum vastgesteld. In aanwezigheid van wethouder Dijkema, het bestuur van de vereniging Austerlitz Belang en vele belangstellenden werd de boom door enkele scholieren geplant. De plechtigheid begon om 16.00 uur. De voorzitter van de floraliavereniging, G. Vlastuin, in het dagelijks leven hoofd van de openbare lagere school in Austerlitz, sprak in zijn toespraak de hoop uit dat de boom lang de herinnering zou blijven bewaren aan de Canadese bevrijders. Canada had het grootste contingent manschappen voor onze bevrijding geleverd. Daarna droeg hij de boom over aan het gemeentebestuur. Daarbij sprak hij de hoop uit dat het stukje grond waarop de herinneringsboom was geplant en dat al jaren op het uitbreidingsplan als plantsoen stond aangegeven, ook als zodanig zou worden ingericht. Na hem voerden wethouder Dijkema het woord en de heer De Graaf, voorzitter van Austerlitz Belang. De muziekvereniging Erica speelde het Canadese en het Nederlandse volkslied.

De hoop die Vlastuin koesterde dat de boom de herinnering aan de Canadese bevrijders zou bewaren, duurde niet lang. Precies 25 jaar heeft de Bevrijdingsboom er mogen staan. Bij de reconstructie in 1971 van het kruispunt Austerlitzeweg – Oude Postweg moest de boom verdwijnen. Waarschijnlijk was niemand er zich van bewust dat het hier om een monumentale boom ging, een monument ter herinnering aan de bevrijding.